5e Event SOS Vakmanschap: Bouwstenen voor kleine, unieke opleidingen We zijn er bijna, er is nog één duwtje nodig…

140929 event overhandiging 1 klein

Maandag 29 september 2014 kwamen vakmensen, docenten, onderwijscoördinatoren en beleidsmakers voor de vijfde maal bij elkaar om te praten over het kleinschalig specialistisch beroepsonderwijs. Onderwerp van gesprek: de resultaten van het pilot-onderzoek ‘kleine, unieke opleidingen’ en de overhandiging van de bouwstenen waarmee goed kleinschalig specialistisch beroepsonderwijs in het stelsel verankerd kan worden.

Michaël van Straalen bedankt als boegbeeld van SOS Vakmanschap iedereen die een bijdrage heeft geleverd aan wat er de afgelopen vijf jaar is bereikt. Op de eerste plaats de vele branches die actief zijn geweest om de kleine, unieke opleidingen in de spotlights te zetten. “We moeten ervoor zorgen dat de verworvenheden van SOS Vakmanschap behouden blijven: het meldpunt, de expertise en de bijeenkomsten moeten blijven!”

Presentatie onderzoeksresultaten

Eva Voncken (Bureau Turf) presenteert haar conclusies op basis van de 50 interviews die ze heeft gehouden met betrokkenen van 12 pilots: restauratie, landmeters, researchinstrumentmakers, modelmakers, zeevisvaart, pianotechniek, collectiebeheer, schoenherstellers, worstmaker, orthopedische techniek, hoefsmeden en creatief vakman. Haar hoofdconclusie: “De kleine opleidingen bungelen, er wordt allerlei kunst- en vliegwerk uitgehaald om deze opleidingen in de lucht te houden.” Ze schetst de nauwe banden tussen de opleiding en het bedrijfsleven en de afhankelijkheid van welwillende mensen die zich hard maken voor een kleine opleiding. Gevraagd naar de meerwaarde van een licentiesysteem, zegt Voncken: “Ik denk dat een licentie meerwaarde kan hebben wanneer je een optimale situatie bereikt hebt. De weg naar die optimale situatie is een veel spannender vraagstuk.” Ze wijst erop dat dit een intensief en tijdrovend proces is, waarbij altijd een derde partij nodig is en dat jaren kan duren.

Vier bouwstenen om kleinschalig beroepsonderwijs te verankeren

Jenny Doest, algemeen directeur SVGB, presenteert hetgeen nodig is om kleinschalig specialistisch beroepsonderwijs niet eenmalig te ondersteunen, maar te verankeren in het stelsel. “Wat mij de ogen heeft geopend, is dat we eigenlijk in een permanente staat van overleven zitten. De sfeer van overleven en instabiliteit moet verdwijnen zodat we kunnen werken aan kwaliteit!” Leerlingen zetten zich bovengemiddeld in voor hun (landelijke) onderwijs. In ruil daarvoor verwachten ze excellent onderwijs en erkenning van hun vakmanschap. Het bedrijfsleven, vakdocenten en onderwijscoördinatoren werken met passie aan ‘hun’ opleiding. Aanvullend is vanuit het onderwijsstelsel nog een ‘klein duwtje’ nodig dat bestaat uit vier bouwstenen.

advies klein en uniek SOS VDe eerste bouwsteen is een loket- en expertisepunt dat kleine, unieke opleidingen ondersteunt. “Je kunt immers niet langdurig en met toewijding bouwen aan onderwijs wanneer je met je dagelijkse werk bezig bent als vakman of als docent.” Daarnaast is een landelijke onderwijsinstelling nodig waar geen druk zit op de grootte van opleidingen, maar enkel op de kwaliteit ervan. Als derde bouwsteen noemt ze een beschermingsmaatregel gericht op doelmatig onderwijs: “Het bedrijfsleven en de opleiding maken een plan hoe ze de opleiding willen uitvoeren en dat bescherm je tegen ‘cherry-picking’ ”, zegt Doest. Tot slot wijst ze, naast de verhoogde prijsfactoren, op het belang van een basisbekostiging zonder de perverse prikkel meer leerlingen aan te nemen dan waarom de arbeidsmarkt vraagt.

 

Bouwstenen basis voor advies SBB

Jan van Zijl, voorzitter SBB, ontvangt de bouwstenen om op basis hiervan een advies te formuleren aan de ministeries van OCW, EZ en SZW. Hij benadrukt dat het hem gaat om bescherming van opleidingen die anders in de problemen komen. Hij wijst op de adviescommissie van minister Bussemaker, die als gezaghebbende instantie uitspraken gaat doen over de doelmatigheid en arbeidsmarktrelevantie van opleidingen. “En dan zou het kunnen zijn dat voor een beperkt aan opleidingen tijdelijke beschermingsmaatregelen nodig zijn. Misschien wel in een speciale vakschool.”

 

Ook Michaël van Straalen, vice-voorzitter SBB, vult aan: “De vier bouwstenen die jullie aandragen, zijn niet alleen bouwstenen die er toe doen, maar die ook noodzakelijkerwijze ingevuld moeten worden om de kleine bedreigde opleidingen in het systeem te verankeren.” Van Straalen is overtuigd van het belang van sectorkamer 8, die een bijzondere rol en een bijzondere positie krijgt en waarbinnen de invulling van deze bouwstenen besproken wordt.

 Minister Bussemaker kijkt uit naar advies

Minister Bussemaker van OCW kijkt uit naar het advies van SBB. “Vooruitlopend op de uitkomst van de pilots heeft de regering een aantal stappen gezet om de positie van kleinschalige, unieke opleidingen te waarborgen”, schrijft ze in reactie op het wijzigingsvoorstel van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs. Bussemaker doelt daarmee op haar verkennend onderzoek naar een landelijke vakinstelling, vergroting van de mogelijkheden om concentratie van opleidingen te realiseren en de verhoging van de prijsfactoren voor kleine, unieke opleidingen.

 

SOS Vakmanschap blijft kleinschalig specialistisch beroepsonderwijs ondersteunen

SOS Vakmanschap gaat ondertussen verder met het ondersteunen van kleinschalig specialistisch beroepsonderwijs, waaronder het Meldpunt Bedreigde Opleidingen en Beroepen waar zich 73 beroepsgroepen hebben gemeld. Zoals de isolatietechniek, die tijdens het event verklaarde dat het ROC besloten heeft te stoppen met de opleiding. Een bevestiging van het belang van verankering van de zorg voor kleine, unieke opleidingen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *